Een foto en drie buitenmaten zijn zelden genoeg om een passend vervangend onderdeel te tekenen. Maak eerst duidelijk wat het onderdeel doet, kies vaste referentievlakken en leg iedere kritische maat met eenheid, meetmiddel en foto vast.
Je mag beginnen met onvolledige informatie
Voor het eerste contact zijn foto’s en de maten die je wél weet voldoende om de ontbrekende informatie te bespreken. Dit meetblad helpt het vervolg; het is geen verplicht technisch dossier vóór je een vraag mag stellen. Een uitgesleten gat kan afwijken van de gewenste aansluiting. Bespreek daarom het tegenstuk en het verschil tussen bedoelde maat, tolerantie en speling.
Download het invulbare werkblad in CSV. Open het lokaal als UTF-8 met een komma als scheidingsteken en vervang de voorbeeldwaarden door je eigen gegevens.
1. Begrens de toepassing
Beschrijf functie, gebruiksomgeving en gevolg van falen. Dit werkblad is bedoeld voor een niet-kritisch kunststof onderdeel. Stop bij dragende, elektrische, hittegevoelige, voertuig-, druk-, voedsel- of veiligheidsfuncties en laat de toepassing passend beoordelen.
Het voorbeeld is een fictief afdekkapje zonder elektrische, dragende of veiligheidsfunctie. Het is geen klantonderdeel en er is geen fysieke passing uitgevoerd.
Is het onderdeel eenvoudig genoeg om zelf te tekenen, dan laat de afstandhouder-oefening zien hoe hoofdmaten in een controleerbaar model terechtkomen. Verandert een bestaand digitaal model, leg de wijziging vast met STL bewerken zonder CAD-bronbestand.
2. Kies twee referentievlakken
Noem het montagevlak referentievlak A en een haaks aansluitend vlak referentievlak B. Meet gaten, randen en hoogten steeds vanaf deze referenties. Daarmee voorkom je dat opeenvolgende tussenmaten kleine meetafwijkingen opstapelen.
Markeer A en B met dezelfde letters op het onderdeel, de schets en de foto's. Kan een vervormd of gebroken vlak niet als betrouwbare referentie dienen, leg dan vast welk intact tegenstuk de maat bepaalt.
3. Maak een maatregister
| ID | Maat | Vanaf | Meetmiddel | Fictieve waarde | Waarom kritisch |
|---|---|---|---|---|---|
| M1 | totale breedte | A/B | schuifmaat | 48,0 mm | vrije ruimte |
| M2 | totale hoogte | A | schuifmaat | 16,0 mm | sluiting |
| M3 | gatdiameter | tegenoverliggende binnenvlakken | geschikte binnenmeting | 4,2 mm | bevestiging |
| M4 | positie gathart | B tot gathart | afgeleide positie uit randmetingen | 31,0 mm | uitlijning |
| M5 | liphoogte | A | dieptemeting | 2,5 mm | klikpassing |
Deze waarden zijn synthetisch. Noteer ook onzekerheid en gewenste speling; kopieer geen fictieve tolerantie naar een echt onderdeel.
4. Leg passing als relatie vast
Meet niet alleen het oude onderdeel, maar ook het aansluitende tegenstuk. Beschrijf per contact of het vrij moet schuiven, positioneren, klemmen of klikken. Slijtage en breuk kunnen de oude maat hebben veranderd.
Geef daarom doel en richting van speling aan. “Moet passen” is geen criterium; “schuift zonder gereedschap tot vlak A en heeft geen zichtbare zijdelingse beweging” is controleerbaar.
5. Maak herhaalbare foto's
Maak boven-, zij- en onderaanzicht met foto-ID, schaalreferentie en zichtbare referentieletters. Voeg detailfoto's toe van gaten, lippen, schade en het tegenstuk. Houd perspectief zo recht mogelijk; haal precieze maten uit metingen, niet uit een schuine foto.
Koppel elk kritisch maat-ID aan minstens één foto. Is een contactvlak verborgen, geef dan aan welke maat nog ontbreekt. Dat hoeft een eerste gesprek niet tegen te houden, maar het ontwerp mag op die plek nog niet als definitief worden beschouwd.
6. Meet de proefprint terug
Gebruik op de proefprint hetzelfde maatregister en dezelfde referenties. Noteer gewenst, gemeten, afwijking en pass/fail. Test de afgesproken beweging zonder het echte systeem te beschadigen en fotografeer een afwijking met hetzelfde ID.
Een revisie wordt pas goedgekeurd als alle kritische maten binnen de vooraf afgesproken grens vallen én de passing haar beschreven functie haalt. Een goede buitenmaat compenseert geen falende klik of botsend gat. Gebruik bij afwijkingen de beoordeling van een proefprint om de waarneming, oorzaakvraag en gewenste revisie apart te noteren.
7. Vraag een vervanger aan met de betrouwbare maten voorop
Stuur je foto's, functie en bekende referentiematen naar onderdeel laten 3D-printen. Markeer de beschadigde zones en voeg het tegenstuk of de maten daarvan toe. Benoem bijvoorbeeld: “Dit vlak is intact; dit gat is uitgesleten; de nieuwe versie moet hier los kunnen schuiven.”
Vraag vervolgens welke ontbrekende maat nodig is en welke aansluiting een eerste proef moet controleren. Je hoeft geen voltooid CAD-model of volledig meetrapport te hebben om die beoordeling te starten. Een onbekende maat blijft wel open tot hij betrouwbaar is vastgesteld.