Rubberachtig is geen volledige materiaalspecificatie. In een aanvraag beschrijft rubber vaak het verwachte zachte of elastische gedrag zonder een exacte chemie te noemen. TPU betekent thermoplastisch polyurethaan: een thermoplastisch elastomeer dat via smelten kan worden verwerkt en in uiteenlopende grades wordt geleverd. TPU kan rubberachtig aanvoelen, maar de naam bewijst geen gelijke hardheid, rek, terugvering, afdichting of levensduur. Beschrijf de beweging, geometrie en omgeving voordat je een specifieke grade vergelijkt.
Download het invulbare werkblad in CSV. Open het lokaal als UTF-8 met een komma als scheidingsteken en vervang de voorbeeldwaarden door je eigen gegevens.
1. Benoem de gewenste beweging
Kies buigen, indrukken, rekken of torsie als hoofdbeweging. Noteer hoeveel verplaatsing nodig is en hoe vaak die optreedt. “Een beetje flexibel” is niet meetbaar.
Maak de beweging meetbaar tussen twee herkenbare toestanden. Bij een kabeldoorvoer kun je bijvoorbeeld de vrije opening vóór plaatsing, de grootste opening tijdens het invoeren van een connector en de opening na een afgesproken wachttijd noteren. De benodigde handkracht blijft zonder meetmiddel onbekend; schrijf dan niet soepel of zwaar als materiaalwaarde op.
2. Beschrijf terugvering
Leg vast of het deel direct naar zijn vorm moet terugkeren en hoeveel blijvende vervorming acceptabel is. Een zacht aanvoelend onderdeel is niet automatisch veerkrachtig genoeg voor de functie.
Gebruik een eigen acceptatieregel, geen algemene TPU-belofte. In het fictieve voorbeeld mag de opening na zestig seconden maximaal één millimeter groter zijn dan vóór invoer. Dat is een vooraf gekozen eis voor de tafeloefening en geen gemeten prestatie.
3. Vergelijk hardheid alleen per grade
TPU bestaat in verschillende hardheden en samenstellingen. Het aangehaalde UltiMaker-datablad gaat specifiek over TPU 95A en rapporteert waarden onder genoemde methoden en richtingen. De aanduiding 95A mag niet worden vertaald naar een gegarandeerde buighoek van jouw onderdeel. Vergelijk altijd de exact aangeboden grade, niet alleen het woord TPU.
4. Neem wanddikte en holte mee
Dezelfde grade kan in een dunne wand sterk buigen en in een massieve vorm stijf aanvoelen. Teken wanddikte, holtes en belastingsrichting. Printoriëntatie en laagopbouw beïnvloeden het onderdeel bovendien.
Een materiaalselectie zonder geometrie is daarom onvolledig. Leg bij de doorvoer de sleufbreedte, lipdikte, vrije lengte van de lip en afrondingen vast. Als twee proefvarianten worden gemaakt, verander dan bijvoorbeeld alleen de lipdikte en houd grade, oriëntatie en rest van het model gelijk.
5. Leg de omgeving vast
Noteer temperatuur, vocht, buitenlucht, reiniging en contact met olie of chemicaliën. Vraag de leverancier of datasheet om compatibiliteit voor de exacte grade. Maak geen afdichtings-, voedselcontact- of veiligheidsclaim uit alleen de materiaalnaam.
6. Werkvoorbeeld: kabeldoorvoer
Een fictieve kabeldoorvoer moet een connector van 14 millimeter aan een kabel van 6 millimeter door een sleuf laten passeren. De flexibele lip staat vóór gebruik 12 millimeter open, mag tijdens invoer van de connector tijdelijk tot 16 millimeter openen en moet zestig seconden later terug zijn tot maximaal 13 millimeter. De kabel blijft daarna in de opening; de doorvoer is geen afdichting en geen veiligheidsdeel.
| Vereiste | Fictieve invoer | Meting bij proef | Acceptatie |
|---|---|---|---|
| Kabeldiameter | 6 mm | nog te meten | kabel onbeschadigd door opening |
| Connectorbreedte | 14 mm | nog te meten | connector passeert zonder scheur |
| Opening vóór invoer | 12 mm | nog te meten | referentie vastleggen |
| Opening tijdens invoer | maximaal 16 mm | nog te meten | geen scheur zichtbaar |
| Opening na 60 seconden | maximaal 13 mm | nog te meten | hoogstens 1 mm blijvend verschil |
| Lipdikte en grade | nog te kiezen | exact noteren | één variant per test |
De tabel vult de eis in, niet de uitkomst. Zolang de meetkolom leeg is, is geen materiaal of geometrie geaccepteerd.
7. Plan een representatief proefstuk
Laat het proefstuk dezelfde kritische wanddikte en bewegingsrichting gebruiken. Beoordeel vervorming en herstel met een vooraf afgesproken handeling. Verander bij een volgende proef één factor tegelijk en noteer materiaalmerk, grade en revisie.
Meet de opening met hetzelfde meetmiddel vóór invoer, op de grootste gecontroleerde vervorming en na zestig seconden. Herhaal alleen als de eerste handeling eenduidig is. Scheur, witte spanningszone, blijvende vervorming boven de eis of oncontroleerbare handkracht betekent stoppen en de geometrie of grade herzien.
8. Stop of vraag beoordeling
Stop bij onbekende omgeving, onduidelijke terugvering of een toepassing met letselrisico. Vul het werkblad in en start bij de vier startpunten voor een 3D-printaanvraag. De 3D-printservice kan de aanvraag projectgebonden beoordelen; beschikbaarheid, passing en levensduur zijn niet door dit blad bewezen.