Een proefprint is geen algemene indruk maar een beslismoment. Koppel daarom vóór de test elke kritische maat, passing, beweging en zichtzijde aan een methode en acceptatiegrens. Daarna kun je akkoord, gerichte revisie of een nieuwe proef kiezen.
Maak de maatgrens expliciet
Een gemeten maat is een waarneming; goed- of afkeuren vraagt een vooraf afgesproken grens én de bedoelde functie. In de uitleg over toleranties en passing zie je waarom ook het tegenstuk meetelt. Leg bij een geslaagde proef de modelversie en uitvoering vast voordat je meer exemplaren aanvraagt.
Download het invulbare werkblad in CSV. Open het lokaal als UTF-8 met een komma als scheidingsteken en vervang de voorbeeldwaarden door je eigen gegevens.
1. Identificeer exact wat je test
Noteer bestandsrevisie, print-ID, datum, materiaal zoals opgegeven en de bedoelde functie. Meng geen bevindingen van twee revisies. Beschrijf ook wat deze proef niet bewijst, zoals levensduur, seriekwaliteit of een veiligheidsfunctie.
Het voorbeeld is een fictieve knopbehuizing. Alleen één diameter, klikbeweging en zichtzijde worden administratief beoordeeld; er is geen fysiek onderdeel getest.
Gebruik de oriëntatieschets met zichtzijde en belasting wanneer de printrichting onderdeel van de proef is. Bij flexibel gedrag hoort daarnaast een expliciete afspraak over beweging en terugvering; alleen de buitenmaat controleren beantwoordt die vraag niet.
2. Schrijf criteria vóór de waarneming
Gebruik per kenmerk: gewenst resultaat, grens, meetmiddel of testhandeling en gevolg bij afkeur. “Ziet er goed uit” is onvoldoende. Een zichtvlak kan bijvoorbeeld worden beoordeeld op een afgesproken kijkafstand onder vast licht, met een referentiefoto.
Een functionele test beschrijft beginpositie, handeling en verwacht eindresultaat. Stop wanneer de test schade kan veroorzaken of deskundigheid vraagt die niet aanwezig is.
3. Werk een acceptatieblad uit
| ID | Kenmerk | Verwacht | Synthetische waarneming | Besluit |
|---|---|---|---|---|
| M1 | buitendiameter | 30,0 ± 0,2 mm | 30,3 mm | afkeur |
| F1 | klikbeweging | één klik, blijft gesloten, handmatig los | blijft gesloten maar opent niet handmatig | afkeur |
| V1 | voorzijde | geen beschadiging zichtbaar op 400 mm | kleine braam op achterzijde | akkoord |
De diametergrens loopt van 29,8 tot 30,2 mm; 30,3 mm ligt daar 0,1 mm boven. Deze getallen tonen de methode en zijn geen werkelijk testresultaat.
4. Zoek het gevolg achter de afwijking
Koppel elke afkeur aan functie en revisie. M1 kan de passing blokkeren; F1 kan demontage onmogelijk maken. Noteer geen ontwerpoplossing als feit voordat die is beoordeeld. Vraag bijvoorbeeld om “diameter en ontgrendeling herzien” en laat de ontwerper de oorzaak bepalen.
Een cosmetische afwijking wordt alleen klein genoemd wanneer hij buiten de aangewezen zichtzijde valt en binnen het vooraf gekozen criterium blijft.
5. Beslis over revisie en hertest
Akkoord vereist dat alle blokkerende criteria slagen. Bij een gerichte revisie blijven geslaagde observaties als context bewaard, maar gewijzigde en afhankelijke functies worden opnieuw getest. Een nieuwe proef is nodig wanneer geometrie, materiaal, oriëntatie of andere relevante invoer verandert.
In het voorbeeld zijn twee van drie regels afgekeurd. Het besluit is revisie plus nieuwe proef, niet gedeeltelijk akkoord.
6. Gebruik het werkblad voor overdracht
Vul de acht regels in met versie, functie, kritische maat, passing, zichtcriterium, afwijkingsfoto, gevolg en eindbesluit. Voeg ruwe meetwaarden toe; schrijf alleen “pass” na vergelijking met de grens. Laat beslisser en datum bij het eindbesluit staan.
De volgende beoordelaar moet vanuit het blad kunnen reproduceren wat is gemeten en welke handeling is uitgevoerd. Zonder meetmiddel, teststap of foto-ID blijft de regel open.
7. Laat het proefresultaat de vervolgopdracht bepalen
Zijn de criteria nog niet vastgelegd, bespreek dan een prototype met één duidelijke testvraag. Is een eerste versie afgekeurd, stuur het ingevulde blad met revisie, meetwaarden en afwijkingsfoto's mee. Vraag om beoordeling van de oorzaak en de volgende wijziging, niet alleen om nog een exemplaar van hetzelfde bestand.
Zijn alle afgesproken controles geslaagd en wil je meerdere exemplaren, neem dan de goedgekeurde revisie, materiaaluitvoering en eventuele varianten mee naar kleine serie 3D-printen. Spreek af wat gelijk blijft en wat per exemplaar wordt gecontroleerd. Eén geslaagde proef is het referentiepunt voor die afspraak, geen bewijs dat iedere volgende print al is goedgekeurd.