Normen voor 3D-printen: overzicht van de ISO/ASTM 529xx-reeks en wat elke norm regelt

Door Sina Esfahani, OmniTechs · Gepubliceerd op 22 november 2026

De internationale normen voor 3D-printen, daar additive manufacturing (AM) genoemd, worden samen ontwikkeld door de technische commissie ISO/TC 261 en de ASTM-commissie F42. De meeste hebben een nummer in de reeks ISO/ASTM 529xx. Op 22 november 2026 telde de ISO-pagina van ISO/TC 261 58 gepubliceerde normen, herzieningen meegeteld, en 12 in ontwikkeling. De vier tabellen hieronder vatten 26 documenten samen: 24 geldende, één ingetrokken en één ontwerp, gekozen omdat ze algemeen zijn of gaan over ontwerp, data, kunststoffen, kwaliteit of beproeving.

De normen zelf zijn betaalde documenten. Deze pagina vat alleen de openbare samenvattingen uit de catalogus samen en vervangt de normtekst niet.

Wie deze normen schrijft

ISO/TC 261, Additive manufacturing, is opgericht in 2011; het secretariaat ligt bij DIN, het Duitse lid van ISO. Het werkgebied omvat AM-processen, termen en definities, procesketens, beproevingsmethoden, kwaliteitsparameters en leveringsovereenkomsten. ASTM-commissie F42 on Additive Manufacturing Technologies is gevormd in 2009 en meldt meer dan 810 leden. De subcommissies gaan over beproevingsmethoden, ontwerp, materialen en processen, milieu, gezondheid en veiligheid, toepassingen en data.

In september 2011 sloten ISO en ASTM volgens de site van ISO/TC 261 een samenwerkingsovereenkomst om AM-normen over te nemen en gezamenlijk te ontwikkelen. Daarom dragen de gezamenlijke documenten de aanduiding ISO/ASTM. In Nederland is de normcommissie Additive Manufacturing van NEN de nationale spiegelcommissie van ISO/TC 261.

Algemene principes en terminologie

Normen voor additive manufacturing: algemene principes en terminologie

Onderwerp, strekking in één regel en status van vijf algemene ISO- en ISO/ASTM-documenten, samengevat uit de openbare cataloguspagina's van ISO zoals getoond op 22 november 2026.
NormOnderwerpWat de norm regelt in één regelStatus op 22 november 2026
ISO/ASTM 52900:2021Grondbeginselen en woordenlijstLegt de termen vast die in additive manufacturing worden gebruikt, ingedeeld naar toepassingsgebiedGepubliceerd nov. 2021, 2e editie; bevestigd aug. 2025
ISO 17296-2:2015Procescategorieën en uitgangsmateriaalBeschrijft de grondbeginselen van het proces, de bestaande procescategorieën en welke soorten materiaal ze gebruikenGepubliceerd jan. 2015; bevestigd sept. 2026
ISO 17295:2023Positie, coördinaten en oriëntatie van onderdelenLegt vast hoe je positie en oriëntatie van onderdelen in een coördinatenstelsel aangeeft, vooral bij het rapporteren van testresultatenGepubliceerd jan. 2023
ISO/ASTM 52921:2013Terminologie voor coördinatenstelsels en testmethodiekenTermen voor coördinatenstelsels van machines en de plaats en oriëntatie van onderdelen; voorganger van ISO 17295:2023Ingetrokken jan. 2023
ISO/ASTM 52901:2017Eisen aan ingekochte AM-onderdelenNoemt wat klant en leverancier bij de bestelling uitwisselen: ordergegevens, definitie van het onderdeel, uitgangsmateriaal, eigenschappen, inspectie en acceptatieGepubliceerd aug. 2017; bevestigd apr. 2023

Ontwerp en data

Normen voor additive manufacturing: ontwerp en data

Onderwerp, strekking in één regel en status van acht documenten over ontwerpregels, gegevensuitwisseling en bestandsformaten, samengevat uit de openbare cataloguspagina's van ISO zoals getoond op 22 november 2026.
NormOnderwerpWat de norm regelt in één regelStatus op 22 november 2026
ISO/ASTM 52910:2018Ontwerp: eisen, richtlijnen en aanbevelingenAlgemene richtlijnen voor het gebruik van AM in productontwerp met elk AM-systeem, zonder proces- of materiaalspecifieke gegevensGepubliceerd juli 2018
ISO/ASTM 52911-1:2019Ontwerp voor poederbedfusie met laser van metalenBeschrijft de kenmerken van het proces en geeft gedetailleerde ontwerpaanbevelingenGepubliceerd juli 2019; bevestigd mei 2026
ISO/ASTM 52911-2:2019Ontwerp voor poederbedfusie met laser van polymerenBeschrijft de kenmerken van het proces en geeft gedetailleerde ontwerpaanbevelingenGepubliceerd sept. 2019; bevestigd mei 2026
ISO/ASTM 52911-3:2023Ontwerp voor poederbedfusie met elektronenbundel van metalenBeschrijft de kenmerken van het proces en geeft gedetailleerde ontwerpaanbevelingenGepubliceerd febr. 2023
ISO/ASTM 52950:2021Overzicht van gegevensverwerkingHoofdpunten en termen voor gegevensuitwisseling bij AM, met een overzicht van bestaande bestandsformatenGepubliceerd jan. 2021; bevestigd sept. 2026
ISO/ASTM 52915:2020Bestandsformaat AMF, versie 1.2Specificeert het Additive Manufacturing File Format, een uitwisselingsformaat op basis van XMLGepubliceerd mrt. 2020, 3e editie; bevestigd mei 2026
ISO/ASTM 52951:2026Datapakketten voor AM-onderdelenMethoden, parametersets en modellen voor het datapakket van een onderdeel van ontwerp tot acceptatie, uitgewerkt voor poederbedfusie met laser van metaalGepubliceerd juni 2026
ISO/IEC 25422:2025Specificaties van het 3MF-formaatLegt de kernspecificatie van het 3MF-bestandsformaat en de uitbreidingen als één geheel vast; van ISO/IEC JTC 1, niet van ISO/TC 261Gepubliceerd juni 2025

Kunststoffen: materialen, processen en emissies

Normen voor additive manufacturing van kunststoffen: materialen, processen en emissies

Onderwerp, strekking in één regel en status van zeven documenten over kunststof uitgangsmateriaal, procesapparatuur, proefstukken en printeremissies, samengevat uit de openbare cataloguspagina's van ISO zoals getoond op 22 november 2026.
NormOnderwerpWat de norm regelt in één regelStatus op 22 november 2026
ISO/ASTM 52903-1:2020Materiaalextrusie van kunststoffen: uitgangsmateriaalEen methode om eisen vast te leggen voor kunststoffen in AM op basis van extrusie, ook gevulde en versterkteGepubliceerd apr. 2020; bevestigd sept. 2026
ISO/ASTM 52903-2:2020Materiaalextrusie van kunststoffen: procesapparatuurEen methode om eisen vast te leggen en de integriteit van kunststof onderdelen te borgen, voor proces, apparatuur en bedrijfsparametersGepubliceerd okt. 2020; bevestigd febr. 2022
ISO/ASTM 52925:2022Polymeren voor poederbedfusie met laserRichtlijnen voor het kwalificeren van polymeren, vooral polyamide 12 met verwijzingen naar polyamide 11Gepubliceerd apr. 2022
ISO/ASTM 52936-1:2023Proefstukken via poederbedfusie met laser van polymerenAlgemene principes voor het maken van thermoplastische proefstukken en het rapporteren van de procescondities; niet de proef zelfGepubliceerd jan. 2023
ISO 27548:2024Emissies van desktopprinters met materiaalextrusieTestmethoden in een testkamer voor deeltjesemissie en genoemde vluchtige organische stoffen van desktopprintersGepubliceerd juli 2024
ISO/ASTM 52933:2024Gevaarlijke stoffen van printers met materiaalextrusie buiten de industrieTestmethode voor stoffen die vrijkomen tijdens het printen op plekken zoals scholen, met suggesties om ze te beperkenGepubliceerd mrt. 2024; gecorrigeerde versie juni 2025
ISO/ASTM DIS 52961Veilig werken met polymeren bij materiaalextrusieOntwerp: richtlijnen en eisen voor risicobeoordeling en beschermende maatregelen, afval inbegrepenIn ontwikkeling; ontwerp goedgekeurd apr. 2026

Kwaliteit en beproeving

Normen voor additive manufacturing: kwaliteit en beproeving

Onderwerp, strekking in één regel en status van zes documenten over testobjecten, kwalificatie en onderdeeleigenschappen, samengevat uit de openbare cataloguspagina's van ISO zoals getoond op 22 november 2026.
NormOnderwerpWat de norm regelt in één regelStatus op 22 november 2026
ISO/ASTM 52902:2023Testobjecten voor geometrische prestatiesBeschrijft referentieproefstukken en de metingen die je eraan doet om een AM-systeem te beoordelen of te kalibrerenGepubliceerd aug. 2023, 2e editie
ISO/ASTM 52920:2023Industriële AM-processen en productielocatiesEisen aan fabrikanten van onderdelen, los van materiaal en methode, bovenop een kwaliteitsmanagementsysteemGepubliceerd juni 2023
ISO/ASTM TS 52930:2021Kwalificatie van apparatuur voor poederbedfusie met laserInstallatie-, operationele en prestatiekwalificatie van de machine zelfGepubliceerd nov. 2021; bevestigd sept. 2026
ISO/ASTM 52924:2023Klassen van eigenschappen voor polymeeronderdelenKlassen van mechanische, fysische en geometrische eigenschappen die koper en leverancier kunnen afspreken voor thermoplastische onderdelen zoals ze uit de machine komenGepubliceerd aug. 2023
ISO/ASTM 52927:2024Hoofdkenmerken en testmethodenKwaliteitskenmerken van uitgangsmateriaal en onderdelen met de bijbehorende testprocedures, en wat er in test- en leveringsafspraken hoortGepubliceerd mrt. 2024
ISO/ASTM TR 52917:2022RingonderzoekRichtlijnen voor het opzetten en uitvoeren van een ringonderzoek naar de spreiding in AM-onderdelenGepubliceerd aug. 2022

Zo lees je de statuskolom

Elke cataloguspagina van ISO toont een status en een fasecode. Alleen 'gepubliceerd' is fase 60.60, de fase die een document bij publicatie krijgt. 'Bevestigd' is fase 90.93: het document is beoordeeld en gehandhaafd; ISO vermeldt op die pagina's dat een norm elke vijf jaar wordt beoordeeld. 'Ingetrokken' is fase 95.99. Het ontwerp ISO/ASTM DIS 52961 stond op fase 40.99, goedgekeurd voor registratie als definitief ontwerp.

In de levenscyclus op die pagina's zie je ook dat oudere nummers van alleen ISO worden vervangen. ISO/ASTM 52950:2021 verving ISO 17296-4:2014, ISO/ASTM 52927:2024 verving ISO 17296-3:2014 en ISO 17295:2023 verving ISO/ASTM 52921:2013. Bij ISO/ASTM 52910:2018 staat geen opvolger vermeld.

Welke normen tellen als je een kunststof onderdeel bestelt

  • ISO/ASTM 52900, voor de termen. Dit is de woordenlijst waarop de andere voortbouwen; ISO/ASTM 52920 geldt bijvoorbeeld voor de AM-technologieën zoals ISO/ASTM 52900 ze definieert. Met dezelfde termen betekenen een offerte en een bestelling niet twee verschillende dingen.

  • ISO/ASTM 52901, voor wat je met een leverancier afspreekt. De samenvatting noemt wat je bij de bestelling uitwisselt: ordergegevens van de klant, de gegevens die het onderdeel definiëren, eisen aan het uitgangsmateriaal, kenmerken en eigenschappen van het eindproduct, inspectie-eisen en de manier van accepteren. De norm noemt zichzelf een basis voor minimale acceptatie-eisen, waar je bij de bestelling strengere eisen aan kunt toevoegen.

  • ISO/ASTM 52903, voor materiaalextrusie van kunststoffen. Dat is de procesfamilie van printen met filament, op de pagina's van OmniTechs FDM genoemd; de samenvatting van deel 1 geeft het omzetten van korrels in filament als voorbeeld van uitgangsmateriaal. Deel 2 is volgens de samenvatting bedoeld voor AM-gebruikers en voor klanten die zulke onderdelen inkopen.

  • ISO/ASTM 52924, om een kwaliteitsniveau vast te leggen. Hiermee spreken koper en leverancier klassen van eigenschappen af voor thermoplastische onderdelen uit poederbedfusie of materiaalextrusie, in de staat waarin ze uit de machine komen.

Voor een werkplaats of klaslokaal zijn ISO 27548 en ISO/ASTM 52933 de twee documenten over emissies van desktopprinters met materiaalextrusie. ISO 27548 waarschuwt dat de tests in de testkamer de praktijk niet per se nauwkeurig voorspellen.

Betaalde documenten, en waarom een kleine order ze zelden hoeft te noemen

ISO verkoopt elke norm als pdf of op papier. Op de zeven cataloguspagina's waar de prijs is genoteerd, liep die van CHF 44 voor ISO/ASTM 52900 (28 pagina's) tot CHF 181 voor ISO/ASTM 52902 en ISO/ASTM 52920. De samenvattingen zijn gratis te lezen.

Een kleine order hoeft zelden een norm te noemen. De samenvattingen laten zien voor wie ze zijn geschreven: ISO/ASTM 52920 richt zich op industriële processen en productielocaties en komt bovenop een kwaliteitsmanagementsysteem zoals ISO 9001, en ISO/ASTM 52901 legt een minimum vast dat partijen zelf aanvullen. Wat een kleine serie nodig heeft, is de afspraak zelf, op papier. De offertegids van OmniTechs zegt het zo over ISO/ASTM 52901: voor zestig clips heb je de norm niet nodig, maar de lijst is een bruikbare controle. Op de pagina over kleine series staat dat OmniTechs uitvoering, aantallen, prijs en planning vooraf schriftelijk bevestigt, en dat je één stuk kunt goedkeuren voordat de serie start.

Hoe dit overzicht is gemaakt en wat de grenzen zijn

Elke rij komt van de cataloguspagina van ISO voor dat document, gelezen op 22 november 2026: het nummer, de titel, de samenvatting in eigen woorden en het statusblok. Statussen veranderen, dus kijk op de cataloguspagina voordat je er een aanhaalt. De selectie laat de meeste documenten van de commissie over metalen, luchtvaart, medische toepassingen, bouw en keramiek weg. De eigen cataloguspagina's van ASTM voor losse normen waren niet te openen; elke status hier is dus die van ISO. Niets op deze pagina beschrijft de inhoud van een norm verder dan de samenvatting.

Van de normen naar je eigen bestelling

Wil je de lijst uit ISO/ASTM 52901 gebruiken, begin dan met het voorbeeld van een offerteaanvraag voor 3D-printen. De 3D-print woordenlijst Nederlands-Engels helpt bij de termen, en hoe sterk is een 3D-print legt uit wat een waarde op een datasheet wel en niet zegt over een geprint onderdeel.