3D-print woordenlijst: 50 termen in het Nederlands en Engels
Door Sina Esfahani, OmniTechs · Gepubliceerd op 22 november 2026
Deze woordenlijst bevat 50 termen die je tegenkomt als je een 3D-print bestelt, met bij elke term het Engelse woord en een betekenis in één zin. Bij 27 van de 50 gebruikt het Nederlands gewoon het Engelse woord. De andere 23 hebben een eigen Nederlands woord, zoals laaghoogte (layer height), speling (clearance) en offerte (quote).
De lijst is bedoeld voor Nederlandse lezers die Engelse documentatie, een Engelstalige slicer of een buitenlandse offerte lezen. In de Engelse kolom staan ook de varianten die slicers gebruiken, met de naam van de slicer erbij. De termen zijn gecontroleerd op 22 november 2026.
Technieken
Voor de printtechnieken gebruiken Nederlandse printbedrijven de Engelse afkortingen.
3D-printtechnieken in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| FDM (soms FFF) | FDM, FFF | Een nozzle smelt plastic filament en legt het laag voor laag neer; beide namen staan voor hetzelfde proces. |
| SLA, stereolithografie | SLA, stereolithography | Licht hardt vloeibare resin laag voor laag uit. |
| SLS | SLS, selective laser sintering | Een laser versmelt poeder op gekozen plekken; het losse poeder eromheen ondersteunt het onderdeel. |
| MJF, Multi Jet Fusion | MJF, Multi Jet Fusion | Poederproces van HP: op elke poederlaag worden vloeistoffen gespoten, waarna warmte de laag bindt. |
Bestanden
Bestandsformaten houden hun Engelse naam; alleen het werkwoord is vernederlandst.
Bestandstermen bij 3D-printen in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| STL, STL-bestand | STL, STL file | Bestand dat alleen het oppervlak van een model in driehoeken vastlegt, zonder eenheid of kleur. |
| 3MF | 3MF | Open bestandsformaat voor 3D-printen dat ook eenheden, kleuren, meerdere objecten en printinstellingen kan bevatten. |
| STEP, STEP-bestand | STEP, STEP file | CAD-uitwisselformaat uit ISO 10303 voor 3D-ontwerpgegevens; bestanden eindigen op .step of .stp. |
| OBJ | OBJ | Geometrieformaat uit de computergraphics; de coördinaten hebben geen eenheid. |
| mesh (Cura: raster) | mesh | Het oppervlak van een model als verzameling punten, randen en vlakken, meestal driehoeken. |
| manifold; de fout heet niet-manifold randen | manifold, non-manifold edges | Een gesloten mesh waarin elke rand bij precies twee vlakken hoort en de vlakken rond elk punt één aaneengesloten, schijfvormig stuk vormen. |
| slicen, slicer | slicing, slicer | De softwarestap die een model omzet in lagen en printerbewegingen, met de gekozen instellingen. |
| G-code | G-code | De machine-instructies die de slicer exporteert en de printer uitvoert. |
Printinstellingen
Bij slicerinstellingen lopen Nederlandse en Engelse woorden door elkaar, en de drie slicers kiezen niet altijd hetzelfde woord.
Printinstellingen in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| laaghoogte (PrusaSlicer: laagdikte) | layer height | Dikte van elke geprinte laag; een lagere waarde print langzamer met een hogere resolutie. |
| nozzle (ook: spuitmond) | nozzle | De opening waar het gesmolten plastic uit komt; de lijnbreedte volgt meestal de diameter. |
| lijnbreedte, extrusiebreedte | line width, extrusion width | Breedte van één geprinte lijn. |
| wand, wandlijn (PrusaSlicer: perimeter) | wall, perimeter (Cura ook: shell) | De omtreklijnen van elke laag; wanddikte gedeeld door lijnbreedte geeft het aantal. |
| infill, vulling | infill | Het patroon dat binnen de wanden wordt geprint, ingesteld als dichtheid. |
| boven- en onderlagen (Cura: bodemlagen) | top and bottom layers; top solid layers (PrusaSlicer) | De dichte lagen die het onderdeel boven en onder de infill afsluiten. |
| support, ondersteuning | support, support material | Tijdelijke geprinte structuur die overhangende delen tijdens het printen draagt. |
| overhang | overhang | Een deel dat boven lege ruimte uitsteekt; voorbij een ingestelde hoek voegt de slicer support toe. |
| brug | bridge | Een niet-ondersteund stuk over een opening, geprint met eigen snelheid en ventilatorinstelling. |
| naad (Cura: Z-naad) | seam, Z seam | De plek waar elke omtrek begint en eindigt; over veel lagen kan dat een verticale lijn geven. |
| brim (Bambu Studio: rand) | brim | Een vlakke rand van één laag rond de voet van het model, die kromtrekken helpt voorkomen. |
| raft (Bambu Studio: vlot) | raft | Een dik geprint raster met een vlakke bovenkant onder het model. |
| strijken (ook: ironing) | ironing | Een extra gang over het bovenvlak met heel weinig materiaal, om het gladder te maken. |
| spiraalvaas (Cura: spiraliseren) | vase mode, spiral vase, spiralize | Print de buitenkant als één doorlopende spiraal: één wand op een dichte bodem. |
| printrichting, oriëntatie | print orientation | Hoe het onderdeel op het bed ligt; dat bepaalt de richting van de lagen. |
Materialen
Materiaalnamen zijn in beide talen gelijk; resin heet ook hars.
3D-printmaterialen in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| filament | filament | Plastic op een spoel, de grondstof van een FDM-printer. |
| resin, hars | resin | Vloeibare, lichtgevoelige kunststof die een SLA-printer uithardt. |
| PLA | PLA | Voluit polylactic acid; een gebruikelijk startpunt voor vorm, detail en veel onderdelen binnenshuis. |
| PETG | PETG | Copolymeer van polyethyleentereftalaat met glycol; vaak overwogen waar vocht of stoten meespelen. |
| ABS | ABS | Acrylonitril-butadieen-styreen; een filamentsoort die bij het afkoelen kan kromtrekken. |
| ASA | ASA | Voluit acrylonitrile styrene acrylate; verkocht als alternatief voor ABS met betere weerbestendigheid. |
| TPU, flexibel filament | TPU, flexible filament | Voluit thermoplastic polyurethane; flexibel filament, ingedeeld naar Shore-hardheid, bijvoorbeeld 95A. |
| PA, nylon | PA, nylon | Polyamide, een familie van kunststoffen; PA12 en PA11 zijn de meest gebruikte MJF-materialen. |
Kwaliteit en passing
Dit zijn de woorden waar het om draait als iets moet passen.
Termen voor kwaliteit en passing in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| tolerantie | tolerance | De geaccepteerde onder- en bovengrens voor een gemaakte maat. |
| speling | clearance | De ruimte die je tussen twee aansluitende delen ontwerpt. |
| passing | fit | Hoe twee delen samengaan: schuiven, klemmen of weer losnemen. |
| kromtrekken (ook: warping) | warping | Randen of hoeken die van het bed omhoog buigen doordat het plastic bij afkoelen krimpt. |
| stringing, draadvorming | stringing | Dunne plastic draden tussen delen van een print, op plekken waar de nozzle zich verplaatste. |
| laaghechting | layer adhesion | Hoe goed een laag aan de laag eronder hecht; bij FDM vaak de zwakkere richting. |
| olifantenpoot (ook: elephant foot) | elephant's foot | De eerste laag die breder is uitgeperst dan de lagen erboven. |
| krimp | shrinkage | Plastic krimpt bij het afkoelen; een slicer kan het model ter compensatie schalen. |
Bestellen
Besteltermen zijn Nederlands, op prototype na.
Besteltermen bij 3D-printen in het Nederlands en Engels
| Nederlands | Engels | Betekenis |
|---|---|---|
| prototype, proefprint | prototype | Een proefstuk dat laat zien of het ontwerp doet wat het moet doen, terwijl vorm, maat of functie nog openstaat. |
| pascontrole | fit check | Een proefstuk dat één aansluiting controleert met het echte tegenstuk. |
| eerste exemplaar | first article | Het eerste stuk van een serie, getoetst aan de afgesproken criteria voordat de rest wordt geprint. |
| serie, kleine serie | batch, series | Een reeks gelijke stuks in één opdracht; de oplage is het aantal. |
| nabewerking (ook: nabehandeling) | post-processing | Werk na het printen, zoals support verwijderen, schuren, primer of verf. |
| levertijd | lead time | De tijd tot de bestelling klaar of geleverd is; die staat in de offerte. |
| offerte | quote | Het geprijsde aanbod van het bedrijf voor een genoemd bestand, aantal, materiaal en datum. |
Zo zijn de Nederlandse termen gecontroleerd
Elke Nederlandse term is op minstens één van drie plekken gezien: in de Nederlandse vertaalbestanden van UltiMaker Cura, PrusaSlicer en Bambu Studio, op Nederlandse pagina's van de winkel 123-3D en de printservices Oceanz en Hubs, of in de kennisbank van OmniTechs zelf. Waar ze verschillen, staat dat in de tabel. PrusaSlicer zegt laagdikte waar Cura en Bambu Studio laaghoogte zeggen, en laat perimeters onvertaald. Bambu Studio vertaalt brim met rand en raft met vlot, terwijl Cura, PrusaSlicer en de winkelpagina's de Engelse woorden houden. Het Nederlandse bestand van PrusaSlicer is maar gedeeltelijk vertaald; een Engels label in dat programma betekent dus niet dat er geen Nederlands woord bestaat.
De betekenissen zijn in eigen woorden geschreven. Bij printinstellingen volgen ze de beschrijvingen in Cura, bij bestanden en technieken naslagpagina's, en bij passing en bestellen de gidsen van OmniTechs. De woordenlijst van ISO/ASTM 52900 kon op het leesplatform van ISO niet worden geopend; er is daarom geen definitie uit die norm overgenomen.
Bij vijf termen hoort een volledige gids van OmniTechs: FDM, SLA en SLS vergelijken, 3MF of STL aanleveren, een laaghoogte kiezen, toleranties bij 3D-printen en het voorbeeld van een offerteaanvraag.

