Een slang of buis opmeten voor een 3D-geprinte adapter

Door Sina Esfahani, OmniTechs · Gepubliceerd op 22 november 2026

Een adapter grijpt aan elke kant één vlak: hij schuift over de buitenkant van een aansluiting of buis, of hij steekt in de binnenkant van een slang of mof. Meet dat vlak met een schuifmaat in meerdere richtingen en noteer daarna de conus, de wanddikte en de diepte waarover de delen elkaar overlappen. De maat die op een slang staat is een naam en geen meting. Controleer je maten daarom met een korte geprinte ring voordat de hele adapter wordt gemaakt.

Wat de opgegeven maat je vertelt

Nominale maten volgen verschillende afspraken.

  • Tuinslang: slangenfabrikant Flexzilla legt uit dat de 1/2, 5/8 of 3/4 inch op een tuinslang de binnendiameter is. Gardena vermeldt slangen van 13 mm (1/2 inch) en 19 mm (3/4 inch).

  • Stofzuiger en stofafzuiging: Kärcher verkoopt zuigslangen met nominale wijdte DN 35 en noteert die maat als ID 35. De D 27/32-slang van Festool is conisch, van 27 mm naar 32 mm, voor machines met een D 27-aansluiting. Accessoirefabrikant POWERTEC merkt op dat afzuigslangen naar hun binnendiameter heten en dat de meeste koppelstukken taps toelopen.

  • Harde afvoerbuis: Wavin vermeldt bij zijn pvc-buis 40 x 3 een uitwendige diameter van 40 mm en een wanddikte van 3 mm. De binnenmaat is dus 34 mm, 6 mm minder dan de naam.

Hetzelfde getal kan een binnenmaat, een buitenmaat of een aansluitsysteem zijn, en geen ervan beschrijft de mof of aansluiting die jij in je hand hebt.

Dit heb je nodig

  • Een digitale schuifmaat met buitenbekken, binnenbekken en een dieptestaaf. Mitutoyo geeft voor zijn digitale modellen van 150 mm een resolutie van 0,01 mm en een maximaal toelaatbare fout van 0,02 mm op. Het laatste cijfer is dus niet de nauwkeurigheid. Bij een zachte slang telt zwaarder hoe hard je knijpt.

  • Een stift of tape om te markeren waar je hebt gemeten.

  • Een telefoon voor foto's en het meetblad hieronder.

Meet in deze volgorde

  1. Bepaal wat de adapter grijpt. Noteer per kant of hij over de buitenkant gaat of in de binnenkant steekt.

  2. Controleer het nulpunt. Veeg de bekken schoon, sluit ze en kijk of het scherm nul aangeeft.

  3. Meet de buitendiameter. Zet de buitenbekken bij de opening en meet in drie richtingen rond de cirkel. Meet met lichte, gelijkmatige kracht: een schuifmaat begrenst die kracht niet. Schrijf alle drie de waarden op.

  4. Meet de binnendiameter. Steek de binnenbekken zo diep mogelijk in de opening en lees de grootste waarde af, zoals Mitutoyo adviseert. Herhaal dit in drie richtingen.

  5. Meet de conus. Markeer een tweede plek verderop en meet ook daar de diameter. De conus is het verschil tussen de twee diameters gedeeld door de afstand ertussen. Stuur die drie getallen mee en geen zelf berekende hoek.

  6. Noteer de ovaliteit. Een opgerolde of ingeklemde slang is vaak ovaal. Noteer de grootste en de kleinste waarde op één plek, zonder de slang rond te drukken. Zat de slang eerder op een harde aansluiting, meet die dan ook op.

  7. Meet de wand. Zet de buitenbekken over de wand aan het uiteinde. De buitendiameter min twee keer de wand moet dicht bij de binnendiameter uitkomen. Klopt dat niet, meet dan opnieuw.

  8. Meet de insteekdiepte. Gebruik de dieptestaaf, of een liniaal langs de aansluiting, tot de eerste schouder, rib of vergrendeling. Noteer alles waar de adapter langs moet of op moet vastklikken.

  9. Noteer de omgeving. Leg vast hoe groot de adapter mag worden, wat erdoorheen stroomt en of de verbinding weer los moet kunnen.

Wat je meet

Acht metingen voor een slang- of buisadapter, hoe je elke meting met een schuifmaat doet en wat ze in het ontwerp bepaalt.
MetingHoeWaarom het telt
AangrijpvlakNoteer per kant: over de buitenkant of in de binnenkantBepaalt welke diameter telt
BuitendiameterBuitenbekken bij de opening, drie richtingenMaat voor een adapter die eroverheen schuift
BinnendiameterBinnenbekken zo diep mogelijk, grootste waardeMaat voor een adapter die erin steekt
Tweede diameter en afstandDezelfde meting op een gemarkeerde plek verderopGeeft de conus
OvaliteitGrootste en kleinste waarde op één plekLaat zien hoe ovaal een zachte slang is
WanddikteBuitenbekken over de wand aan het uiteindeControle van binnen- en buitendiameter
InsteekdiepteDieptestaaf of liniaal tot de eerste schouderBepaalt de overlaplengte
ObstakelsPlaats en maat van ribben, nokken en vergrendelingenDe adapter moet erlangs of erop vastklikken

Meetblad

Neem dit blad over, vul per regel één waarde in voor beide kanten van de adapter en stuur het mee met je foto's.
OnderdeelJouw waardeToelichting
Kant A: wat het is...Merk, model, slang of aansluiting
Kant A: adapter grijptbuitenkant / binnenkantKies één
Kant A: diameter bij de opening... / ... / ... mmDrie richtingen
Kant A: tweede diameter... mm op ... mm van de openingVoor de conus
Kant A: wanddikte... mmGemeten aan het uiteinde
Kant A: insteekdiepte... mmTot de eerste schouder of vergrendeling
Kant B: wat het is...Merk, model, slang of aansluiting
Kant B: adapter grijptbuitenkant / binnenkantKies één
Kant B: diameter bij de opening... / ... / ... mmDrie richtingen
Kant B: tweede diameter... mm op ... mm van de openingVoor de conus
Kant B: wanddikte... mmGemeten aan het uiteinde
Kant B: insteekdiepte... mmTot de eerste schouder of vergrendeling
Grootste maat van de adapter... mm diameter, ... mm langRuimte rond de verbinding
Wat erdoorheen stroomt...Lucht, stof, koud of warm water, temperatuur
Moet weer los kunnenja / neeEn hoe vaak

Veelgemaakte fouten

  • Bestellen op de opgegeven maat. Dat is een naam, niet de mof of aansluiting die je in je hand hebt.

  • Eén keer meten. Eén richting verbergt een ovale slang of een versleten aansluiting.

  • Een zachte slang dichtknijpen. De bekken drukken hem kleiner.

  • Een conische aansluiting alleen bij de opening meten. Zonder tweede diameter grijpt de adapter op één rand.

  • Een speling uit een ander project overnemen. Er bestaat geen universele speling. De passing volgt uit jouw tegenstuk en een test.

Wat je met je aanvraag meestuurt

Stuur het ingevulde meetblad mee, foto's van beide uiteinden recht van voren met de schuifmaat of een liniaal in beeld, en het merk en model van het apparaat en de slang. Vermeld wat erdoorheen stroomt en bij welke temperatuur, of de verbinding moet klemmen, vergrendelen of weer los moet kunnen, en hoeveel stuks je nodig hebt. Een adapter voor een waterleiding onder druk, hete lucht of drinkwater wordt eerst apart beoordeeld.

Test eerst met een korte ring

Vraag om een korte ring met alleen de aangrijpdiameter en de conus. Controleer met de hand vier dingen: hij gaat er zonder kracht op, zakt tot de diepte die je hebt gemarkeerd, blijft zitten als de slang beweegt zoals bij gebruik, en gaat er weer af. Een ring die te los of te strak zit, laat zien welke kant de diameter op moet. Laat hem printen in het materiaal van de uiteindelijke adapter.

OmniTechs tekent en print adapters in PLA of PETG in Groningen; de eerste beoordeling is gratis via de pagina onderdeel laten 3D-printen. De gids over toleranties bij 3D-printen legt uit waarom je een passing test en niet aanneemt, en een vervangend kunststof onderdeel opmeten behandelt onderdelen die niet rond zijn.