FDM-ontwerpregels naast elkaar: wat Prusa, UltiMaker, Protolabs Network, Xometry en Materialise publiceren

Door Sina Esfahani, OmniTechs · Gepubliceerd op 22 november 2026

Vijf veelgebruikte ontwerprichtlijnen voor FDM delen één getal: 45° als overhang die je zonder ondersteuning kunt printen. Alleen Prusa gaat verder, tot 60°, en tot 75° op zijn nieuwste printers. Verder lopen ze uiteen. De langste brug zonder ondersteuning is 5 mm bij Protolabs Network en Xometry en 10 mm bij UltiMaker voor standaardfilament (tot 25 mm met Tough PLA en aangepaste koeling), de minimale wanddikte loopt van 0,45 mm tot 1,2 mm en de speling tussen passende delen van 0,2 mm tot 0,6 mm.

Elk getal op deze pagina is de richtlijn van die uitgever voor zijn eigen machines, materialen en instellingen, gelezen op 22 november 2026. Geen ervan is een mogelijkheid, tolerantie of belofte van OmniTechs.

De gepubliceerde waarden naast elkaar

FDM-ontwerpregels zoals vijf bronnen ze publiceren

De eigen richtlijn van elke uitgever voor zijn eigen machines en instellingen, gelezen op zijn pagina's op 22 november 2026. De waarden verschillen per bron en zijn geen mogelijkheden of beloften van OmniTechs.
KenmerkPrusaUltiMakerProtolabs NetworkXometryMaterialise (ABS-M30)
Overhang zonder ondersteuning45 tot 60°; tot 75° op drie genoemde printers45°45°45°45°
Brug zonder ondersteuningNiet vermeld10 mm; tot 25 mm met Tough PLA en afgestelde koeling5 mm5 mmNiet vermeld
Minimale wanddikteEén perimeter: 0,45 mm bij een nozzle van 0,4 mm0,5 mm0,8 mm0,75 mm ondersteund, 1,00 mm vrijstaand1 mm; 1,2 mm bij grotere delen
Minimale gatdiameterNiet vermeld2 mm2,0 mmMeer dan 1 mmNiet vermeld
Verhoogde tekstNiet vermeldNiet vermeldNiet vermeld0,8 mm dik, 0,5 mm hoogLijn 2,5 mm, 0,5 mm hoog
Verdiepte tekstNiet vermeldNiet vermeldNiet vermeld1,0 mm dik, 0,5 mm diepLijn 1 mm, 0,3 mm diep
Minimale pendiameterNiet vermeldNiet vermeldMinimum niet vermeld; afronding aanbevolen onder 5 mm1 mmNiet vermeld
Speling tussen passende delenMinstens 0,3 mm bij bewegende delen0,6 mm tussen samen geprinte delenNiet vermeld0,2 tot 0,3 mm voor een schuifpassing0,4 mm tussen samen geprinte delen

Toelichting per kolom:

  • Prusa schrijft voor zijn eigen desktopprinters met een nozzle van 0,4 mm en PrusaSlicer. De overhang hangt af van nozzlediameter en instellingen; met een nozzle van 0,25 mm kan de hoek volgens Prusa onder 45° uitkomen. De 75° geldt voor de MK4S, CORE One/+ en CORE One L. Bruggen noemt Prusa alleen "kort".

  • UltiMaker: de waarden komen uit een artikel dat in 2020 verscheen. De pdf-gids "How to design for FFF 3D printing" noemt geen bruglengte, alleen dat korter beter is, en stelt de minimale wand gelijk aan de nozzlediameter of meer.

  • Protolabs Network haalt de wand- en gatwaarde uit de richtlijnentabel op zijn FDM-servicepagina. Een eigen kennisbankartikel legt de minimale wand op twee tot drie keer de nozzlediameter, doorgaans 0,8 tot 1,2 mm. Een minimale pen noemt het niet: onder 5 mm zit een pen zwak aan het onderdeel vast, dus adviseert het een afronding aan de voet of een kant-en-klare pen in een geprint gat.

  • Xometry publiceert twee reeksen. De kolom volgt een artikel uit 2025 van zijn Head of Sales Engineering; de gatwaarde komt uit zijn FDM-minigids, die op andere punten strenger is: 1,2 tot 1,5 mm voor dragende wanden en verhoogde tekst van minstens 1 mm dik en 1 mm hoog. Het artikel uit 2025 noemt ook 0,5 mm speling onder de noemer "interference fit".

  • Materialise: de waarden gelden voor delen die het zelf print in ABS-M30 met wateroplosbare ondersteuning, een industriële dienst en geen desktopprinter. De specificatielijst noemt een minimale wand van 0,8 mm, en 1,2 mm voor online bestellingen. Materialise verkiest verdiepte boven verhoogde tekst.

  • Niet vermeld betekent dat de gelezen pagina's van die uitgever geen getal geven. Het betekent niet dat het kenmerk geen grens heeft.

De overhangregel staat in twee richtingen op papier. UltiMaker en Materialise schrijven dat vlakken onder 45° ondersteuning nodig hebben; Protolabs Network en Xometry schrijven dat voor overhangen boven 45°. Dat wijst op verschillende referentielijnen voor de hoek, en bij 45° vallen beide lezingen samen. Bekijk de illustratie op de pagina van Prusa voordat je de 60° of 75° toepast.

Waarom elke regel bestaat en wat je in de slicerpreview controleert

Waarom elke FDM-ontwerpregel bestaat en wat je in de slicerpreview controleert

Redenen zoals de genoemde uitgevers ze geven op pagina's gelezen op 22 november 2026; de previewcontroles zijn leeshulpen van OmniTechs, geen waarden of garanties.
KenmerkWaarom de regel bestaatWat je in de slicerpreview controleert
OverhangElke laag rust op de laag eronder; Protolabs Network: bij 45° wordt een nieuwe laag voor 50% gedragen door de vorigeOf er ondersteuning onder het vlak komt en waar die een zichtvlak raakt
BrugProtolabs Network: onder de eerste bruglaag ligt niets, dus het materiaal zakt doorWelke overspanningen als brug worden geprint, hoe lang ze zijn en of er ondersteuning onder komt
WanddiktePrusa: een wand dunner dan één perimeter is niet printbaarOf de wand in elke laag getekend is en hoeveel perimeters hij krijgt
GatUltiMaker: een te klein gat loopt dicht met materiaal; Protolabs Network: verticale gaten vallen kleiner uitOf het gat in de gesnede lagen open blijft
Verhoogde of verdiepte tekstXometry: kleine details onder de dikte van het filament komen niet doorOf elke letterlijn als eigen lijn of opening getekend is
PenProtolabs Network: een pen onder 5 mm kan uit alleen perimeters bestaan en zit zwak aan het onderdeel vastOf de pen infill heeft of alleen perimeters, en of de voet een afronding heeft
SpelingPrusa: delen zonder speling passen waarschijnlijk niet in elkaar, en materiaal kan kromtrekken of krimpenOf er in elke laag een opening tussen beide delen zichtbaar blijft, ook in de eerste

De preview laat zien wat de printer gaat neerleggen. Ze bewijst niet dat een getekende wand sterk genoeg is of dat een getekende opening in de print open blijft.

Hoe de cijfers zijn verzameld, en hun grenzen

Elke waarde is op 22 november 2026 gelezen op de eigen pagina van de uitgever; de pagina's staan onder Bronnen. Tabel 1 telt 40 cellen, waarvan 14 "Niet vermeld". Er is niets aangevuld vanaf andere sites of uit het hoofd.

De grenzen wegen even zwaar als de getallen:

  • Het zijn richtlijnen, geen metingen. OmniTechs heeft ze niet getest, en ze zeggen niets over wat een bepaalde printer op een bepaalde dag haalt.

  • De uitgevers schrijven voor verschillende apparatuur. Prusa en UltiMaker beschrijven hun eigen desktopprinters. Protolabs Network en Xometry beschrijven delen die je via een productiedienst bestelt. Materialise beschrijft één materiaal in zijn eigen productie.

  • De pagina's zijn niet even oud. Het artikel van UltiMaker is uit 2020. De minigids van Xometry is uit 2020 en bijgewerkt in 2025. De pagina's van Prusa, Protolabs Network en Materialise tonen geen publicatiedatum.

  • De waarden schuiven mee met de opstelling. Prusa koppelt de overhang aan nozzlediameter en instellingen, Protolabs Network aan het materiaal, en UltiMaker schrijft dat het kleinste gat afhangt van materiaal en instellingen.

  • Speling is de rij die je het minst kunt overnemen. Prusa schrijft in dezelfde paragraaf dat er geen "universele" waarde voor bestaat. De eigen gids van OmniTechs over toleranties bij 3D-printen zegt hetzelfde: er is geen vaste speling voor iedere print, en één waarde van een andere printer of een ander model is geen bewezen uitgangspunt voor jouw aansluiting.

Zo gebruik je de vergelijking

  1. Zoek de kolom die het dichtst bij jouw situatie ligt. Print je op je eigen machine, begin dan bij de kolom van de printerfabrikant. Bestel je bij een dienst, vraag die dienst dan naar zijn eigen richtlijn.

  2. Zie de strengste waarde in een rij als het punt waar je gaat controleren. Het is geen slaaggrens. Een kenmerk in de buurt van een van de gepubliceerde grenzen verdient een blik in de preview.

  3. Controleer de gesnede preview met de tweede tabel voordat je print of het bestand opstuurt.

  4. Test wat moet passen. Prusa en UltiMaker schrijven allebei dat proefprints nodig zijn als maten ertoe doen. Print die ene aansluiting, meet haar na en pas het model aan.

  5. Noem de uitgever en de datum als je een waarde aanhaalt. "De FDM-regel" bestaat niet; voor wanddikte alleen al geven vijf uitgevers vijf antwoorden.

Moet een aansluiting schuiven, klemmen of weer los kunnen, lees dan verder in toleranties bij 3D-printen. Overhangen en bruggen veranderen met de printrichting; dat is het onderwerp van 3D-printoriëntatie kiezen. Wanddikte onder belasting staat in hoe sterk een 3D-print is, en kleine gaten voor schroeven in schroefdraad in 3D-prints. Breekt een bestaand model deze regels en wil je dat laten oplossen, dan kan OmniTechs je 3D-model printbaar maken.